Wreszcie wszyscy wiemy czym oddychamy; trzy nowe czujniki jakości powietrza w Leżajsku! 15 lutego 2018 r. pojawił się pierwszy (Muzeum Ziemi Leżajskiej), 20 maja b.r. drugi (Szkoła Podstawowa nr 3), a obecnie (od 2 października) mamy już trzy nowe urządzenie monitorujące jakość powietrza w Leżajsku (Biblioteka Miejska – ul. Jarosławska, dawne gimnazjum – ul. Skłodowskiej, baza Miejskiego Zakładu Komunalnego – ul. Podolszyny).

Czujniki na bieżąco mierzą poziom zanieczyszczeń powietrza i przesyłają do sieci internetowej, ponadto dają możliwość odczytywania komunikatów o możliwości bezpiecznego przebywania na zewnątrz.

Informacje na temat stanu powietrza w mieście prezentowane są na stronie: https://airly.eu/map/pl/#50.25675,22.41634

Dzięki pięciu urządzeniom, rozmieszczonym w całym obszarze Leżajska można za pomocą komputera lub smartfonu bardzo dokładnie określić i porównać jakość powietrza w mieście (stężenie pyłów: PM10, PM2,5, PM1). Oprócz tego czujniki mierzą aktualną temperaturę, wilgotność i ciśnienie powietrza. Obecna ich liczba daje już możliwość ustalania jakości powietrza prawie w każdym punkcie miasta – system wykorzystuje do tego metodę interpolacji.

Dodatkowo dostępne są też dane historyczne jakości powietrza (ostatnia doba) oraz prognozowany stan jakości na najbliższe 24 godziny. Obecnie trwają również przygotowania do prezentacji (w pętli) wyników pomiarów z poszczególnych urządzeń na ekranie wizyjnym przed Miejskim Centrum Kultury. Do końca listopada zakończy się projekt instalacji odnawialnych źródeł energii o wartości ponad 4 mln zł. – 155 zestawów solarnych, 132 instalacje fotowoltaiczne, 14 pomp ciepła, 19 kotłów na biomasę.

W roku przyszłym zostanie wymienionych (również z dofinansowaniem około 75%) 117 kotłów i pieców węglowych na 95 zasilanych gazem i 22 z wykorzystaniem biomasy. „Czyste powietrze w Gminie Miasto Leżajsk. Program wymiany źródeł ciepła”, to już kolejny projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (o wartości 1,5 mln zł.), na realizację którego Miasto uzyskało dofinansowanie dla swoich mieszkańców i poprawiający jakość powietrza w Leżajsku.

Te działania (5,5 mln zł w ciągu dwóch lat) z całą pewnością będą miały pozytywny wpływ na poprawę stanu powietrza w mieście, a my liczymy na to, że kolejne czujniki jakości powietrza uświadomią pozostałym właścicielom mało ekologicznych źródeł ciepła konieczność ich wymiany na bardziej wydajne i mniej emisyjne.

W interpretacji aktualnej jakości powietrza z czujników pomagają tzw. indeksy jakości powietrza, czyli kategorie wyliczone na podstawie odpowiedniego algorytmu, które określają jakość powietrza w 6-stopniowej skali. Dodatkowym ułatwieniem odczytywania wyników jest oznaczenie kolorem. Ogólnie jakość powietrza podawana jest w następujący sposób, biorąc pod uwagę indeks i kolor:

• bardzo dobry – ciemno zielony
• dobry – zielony
• umiarkowany – żółty
• dostateczny – pomarańczowy
• zły – czerwony
• bardzo zły – bordowy

Zanieczyszczenia podawane są w mikrogramach na metr sześcienny µg/m3.

Poszczególne indeksy dla pyłu zawieszonego PM2,5 który jest głównym składnikiem smogu i uznawany jest za najbardziej szkodliwą substancję znajdującą się w atmosferze należy intepretować następująco:

• Zakres: 0 – 12 µg/m3 – bardzo dobry (ciemno zielony)
• Zakres: 12 – 36 µg/m3 – dobry (zielony)
• Zakres: 36 – 60 µg/m3 – umiarkowany (żółty)
• Zakres: 60 – 84 µg/m3 – dostateczny (pomarańczowy)
• Zakres: 84 – 120 µg/m3 – zły (czerwony)
• Zakres: > 120 µg/m3 – bardzo zły (brązowy)

Przykładowo, kiedy kolor indeksu dla pyłu zawieszonego PM2,5 zmienia się z zielonego na żółty oznacza to, że wartość pyłu przekroczyła zakres 36 µg/m3 i stan powietrza w danej lokalizacji jest na poziomie umiarkowanym. Natomiast kiedy kolor indeksu zmieni na kolor brązowy, czyli indeks przekroczy zakres 120 µg/m3 będzie to sytuacja, w której stan powietrza jest na bardzo złym poziomie i raczej nie powinniśmy wtedy wychodzić z domu.

ź: Ireneusz Stefański